Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve temiz gelir elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar daha geç belirir ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok zengin açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları siler. Güç dilde zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı de yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse yanış yapısı şaşar.